ΘΕΣΠ511: Προσεγγίσεις στις Θεατρικές Σπουδές - Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου - Open University of Cyprus
20
Σαβ, Αυγ

ΘΕΣΠ511: Προσεγγίσεις στις Θεατρικές Σπουδές

Στόχοι Θ.Ε.

Σε αυτή τη θεματική ενότητα οι φοιτητές αποκτούν διεξοδική και σαφή γνώση των βασικών θεωρητικών εννοιών που σχετίζονται με το θεατρικό φαινόμενο, καθώς και των κυριότερων θεωρητικών ρευμάτων που αναπτύχθηκαν ή εφαρμόστηκαν/εφαρμόζονται στον χώρο της θεατρικής δημιουργίας και πράξης. Εξετάζονται μεταξύ άλλων στοιχεία ανθρωπολογίας και σημειολογίας του θεάτρου και του σκηνικού χώρου, στοιχεία της φαινομενολογίας του δράματος, καθώς και οι προσεγγίσεις του μεταδομισμού και της αποδόμησης στο θεατρικό φαινόμενο. Παράλληλα, η ενότητα αυτή παρέχει ευσύνοπτη αλλά περιεκτική εισαγωγή στο γνωστικό αντικείμενο των θεατρικών σπουδών (σκηνοθεσία, υποκριτική, ακροατήριο, δραματικοί χαρακτήρες, θεατρική δράση κτλ.).

Κύριοι στόχοι της Θεματικής Ενότητας είναι ο φοιτητής να:

  • Κατανοεί το γνωστικό αντικείμενο και το ερευνητικό πεδίο της Επιστήμης του Θεάτρου.
  • Αναφέρει βασικά στοιχεία για τα ειδοποιά χαρακτηριστικά του θεάτρου (συλλογική επικοινωνία, ηθοποιοί, κοινό, το θέατρο ως σημειωτικό σύστημα).
  • Γνωρίζει τα δομικά μέρη του θεάτρου (δραματικός λόγος, διαλογικό στοιχείο, σκηνικές οδηγίες, πράξεις, σκηνές, εικόνες, ταμπλώ κλπ.) και τις βασικές λειτουργίες της θεατρικής γλώσσας.
  • Κατανοεί τις βασικές παραμέτρους της σκηνικής παρουσίασης (σκηνοθεσία και ρόλος του σκηνοθέτη, παραστασιολογία, κοστούμια, ψιμυθίωση, σκηνογραφία, σκηνικά, σκηνικός φωτισμός κτλ.)
  • Γνωρίζει ουσιώδη στοιχεία για την τέχνη του ηθοποιού και τις υποκριτικές τεχνικές.
  • Αντιλαμβάνεται τον ρόλο του ακροατηρίου και τη σημασία της πρόσληψης του θεατρικού έργου και να γνωρίζει βασικά στοιχεία για τις σχετικές θεωρητικές προσεγγίσεις
  • Γνωρίζει βασικά στοιχεία σχετικά με τη σκηνογραφία και τον σκηνικό διάκοσμο.
  • Δίνει πειστικές και επαρκείς αναλύσεις των δραματικών χαρακτήρων, σε συνάρτηση με τις έννοιες του τραγικού προσώπου, του δραματικού χαρακτήρα και του κωμικού τύπου, καθώς και με το πρόβλημα της αληθοφάνειας και της πειστικότητας.
  • Γνωρίζει τα βασικά συστατικά της δραματικής δράσης (πράξη και δραματικός χαρακτήρας, υπόθεση – πλοκή – επεισόδιο, κτλ.).

Περιεχόμενο Θ.Ε.

1. Η συστηματική της Επιστήμης του Θεάτρου

  • Γνωστικό αντικείμενο της Επιστήμης του Θεάτρου
  • Υποδιαιρέσεις του θεατρικού φαινομένου: το θέατρο του λόγου, το μουσικό θέατρο, το θέατρο του σώματος, το θέατρο με φιγούρες και μάσκες, η performance
  • Μικρή εισαγωγή στην έννοια του μεταμοντέρνου

2. Ορισμός του θεάτρου

  • Απόπειρες ορισμού της θεατρικότητας (Evreinov, Kutscher, Fischer-Lichte, Münz κτλ.).
  • Όρια μεταξύ θεατρικού και θεάτρου
  • Θέατρο στην Εκπαίδευση
  • Θέατρο για ειδικές ομάδες ανθρώπων
  • Διαδραστικό θέατρο
  • Θέατρο της κοινότητας
  • Θέατρο των επιχειρήσεων
  • Θέατρο για ανάπτυξη

3. Θεωρίες του θεατρικού

  • Αναδρομή στις θεωρίες του θεάτρου: Αριστοτέλης, μίμησις, ποίησις, κάθαρσις, αίσθησις.
  • Κοινωνιολογικές και επικοινωνιολογικές προσεγγίσεις στο θέατρο (Goffman, Paul, Dahrendorf, Rapp, Burns, Gadamer κ.ά.).
  • Κοινωνικοί και θεατρικοί ρόλοι
  • Κοινωνιολογικά μοντέλα συλλογικής διάδρασης
  • Θεατρικότητα της κοινωνίας / θέατρο της ζωής
  • Θέατρο και παιχνίδι
  • Σημειωτικές/σημειολογικές προσεγγίσεις του θεάτρου (Kowzan, Fischer-Lichte, Elam κτλ.).
  • Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις του θεάτρου, performance studies
  • Φαινομενολογικές προσεγγίσεις του θεάτρου
  • Ψυχολογικές / ψυχαναλυτικές και φεμινιστικές προσεγγίσεις του θεάτρου
  • Οικονομικές προσεγγίσεις (πολιτισμικός υλισμός)

4.Η θεατρική παράσταση ως ειδική μορφή επικοινωνίας

  • Συστήματα επικοινωνίας που διέπουν τη θεατρική παράσταση
  • Ρόλος και ηθοποιός: (α) σύντομη αναδρομή στην ιστορία της υποκριτικής και στις σχετικές προσεγγίσεις, (β) υποκριτικές μέθοδοι του 20ού αιώνα (προσεγγίσεις Στανισλάφσκι, Μπρεχτ, Κοπώ, Μεγιερχόλντ, Γκροτόφσκι, Στράσμπεργκ, Μάικλ Τσέχοφ κτλ.)
  • Ο ρόλος του θεατή και κοινού: ψυχολογικές, εμπειρικές-κοινωνιολογικές, σημειολογικές και αισθητικές προσεγγίσεις της πρόσληψης της παράστασης.
  • Ποσοτικές και ποιοτικές μέθοδοι αξιολόγησης της ανταπόκρισης του κοινού.
  • Θεατρικός χώρος και θεατρικός χρόνος: τυπολογίες της σκηνικής διαρρύθμισης (μονοτοπική και πολυτοπική σκηνή, ταυτοχρονία / αλληλουχία σκηνών, environmental theatre), είδη θεατρικού χρόνου (δραματικός χρόνος, σκηνικός χρόνος, πραγματικός χρόνος)
  • Ανάλυση της παράστασης: μέθοδοι, ομάδες πηγών, ερωτηματολόγια, προσεγγίσεις.

5. Παράσταση

  • Παράσταση -επιτέλεση ή παραστατική δράση
  • Κοινωνική-ανθρωπολογική εμβέλεια της παράστασης
  • Σχέση παράστασης-ζωής και παράστασης-θεάτρου
  • Ανάγνωση μιας παράστασης
  • Παράσταση και ταυτότητα

6.  Δραματικό κείμενο 

  • Είδη κειμένου.
  • Θεατρικοί συγγραφείς και συγγραφείς θεατρόμορφων έργων
  • Το θέατρο εν θεάτρω ή θέατρο μέσα στο θέατρο.
  • Δραματικές δομές Επινοώντας το θεατρικό έργο

7.  Δραματικές μορφές / είδη δράματος

  • Τραγωδία, κωμωδία, κωμικοτραγωδία/τραγικωμωδία
  • Επικό θέατρο/δράμα
  • Θέατρο-ντοκουμέντο και αγωνιστικό-προπαγανδιστικό θέατρο
  • Φάρσα
  • Μελόδραμα
  • Το καλοφτιαγμένο έργο
  • Αποδομημένη δραματική μορφή

8.  Υπόκριση: το σώμα στον χώρο

  • Κοστούμια
  • Το παράδοξο της υπόκρισης
  • Ο ρεαλισμός στην υπόκριση
  • Ψυχολογική χειρονομία
  • Δημιουργικότητα και παράδοση
  • Αποστασιοποίηση
  • Σκηνή του δρόμου
  • Η υπόκριση στο «ιερό θέατρο»
  • Ο έλεγχος της κίνησης
  • Η εκφορά ενός κειμένου
  1. Σκηνοθεσία
  • Αναδρομή στην ιστορία της σκηνοθεσίας
  • Οι μεγάλοι σκηνοθέτες
  • Ο σύγχρονος σκηνοθέτης
  • Σκηνοθεσία θεάτρου και σκηνοθεσία κινηματογράφου
  • Πρώτες υποχρεώσεις
  • Πριν από τις πρόβες
  • Πρόβες
  • Το τελευταίο στάδιο πριν από την πρεμιέρα
  1. Θεατρική αρχιτεκτονική
  • Oλικά θέατρα
  • Σχεδιασμός σκηνικού χώρου
  • Επί σκηνής
  • Ηλεκτρικός εξοπλισμός και φωτισμός σκηνής
  • Για να ξεκινήσει η παράσταση

Επιπρόσθετες πληροφορίες

  • Κωδικός / Course Code: ΘΕΣΠ511
  • ECTS: 15
  • Τρόποι Αξιολόγησης / Assessment:

    10% οι διαδραστικές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, 30% οι γραπτές εργασίες και 60% οι τελικές εξετάσεις

  • Διάρκεια Φοίτησης/ Length of Study: Εξαμηνιαία (χειμερινό) / Semi-annual (fall)
  • Κόστος/ Tuition Fees: 675 ευρώ
  • Επίπεδο Σπουδών/ Level: Μεταπτυχιακό/ Postgraduate
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: ΘΕΣΠ512: Ιστορία του Θεάτρου και Δραματολογία Ι »