- Κωδικός / Course Code: ΕΛΛ426
- ECTS: 15
- Τρόποι Αξιολόγησης / Assessment: Δύο (2) γραπτές εργασίες (30% ), Εβδομαδιαίες δραστηριότητες (10%), Τελική Εξέταση (60%). Προκειμένου ο φοιτητής να εξασφαλίσει δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις, θα πρέπει το άθροισμα των βαθμολογιών των εργασιών του να είναι ίσο ή μεγαλύτερο του δέκα (10).
- Διάρκεια Φοίτησης/ Length of Study: Εξαμηνιαία (εαρινό)/ Semi-annual (spring)
- Κόστος/ Tuition Fees: €300
- Επίπεδο Σπουδών/ Level: Προπτυχιακό/ Undergraduate
- Προαπαιτούμενα/ Prerequisites: ΕΛΛ111, ΕΛΛ121, ΕΛΛ122, ΕΛΛ123
- Αναλυτική πληροφόρηση: ELL426.gr.2026.pdf
Σκοπός της Θεματικής Ενότητας (Θ.Ε.) ΕΛΛ426, «Θέματα Βυζαντινής Τέχνης», είναι να εμβαθύνει σε δομικές έννοιες και αντιλήψεις της βυζαντινής τέχνης. Οι έννοιες αυτές είναι:
• η εικόνα. Τι είναι ‘εικόνα’ και ‘απεικόνιση’ στη βυζαντινή τέχνη,
• η φυσιοκρατική αισθητική αντίληψη,
• η αφαιρετική απεικόνιση.
Προκειμένου να πετύχει το στόχο αυτό, η Θ.Ε.
(α) εστιάζει σε δύο χρονικές περιόδους:
• την περίοδο από τον ύστερο 9ο έως και το 10ο αιώνα, που έχει επικρατήσει να ονομάζεται ‘Μακεδονική αναγέννηση’·
• την περίοδο από τον ύστερο 13ο έως τον πρώιμο 15ου αιώνα, που επέδειξε σημαντικά έργα τέχνης υπό τη δυναστεία των Παλαιολόγων.
(β) προσπαθεί να φέρει τους/τις φοιτητές/τριες σε επαφή με χαρακτηριστικά δείγματα της βυζαντινής τέχνης των δύο αυτών περιόδων.
Η Θεματική Ενότητα ΕΛΛ426 στοχεύει στη μελέτη της βυζαντινής τέχνης των δύο σημαντικότερων περιόδων ακμής της, της λεγόμενης «Μακεδονικής Αναγέννησης» και της λεγόμενης «Παλαιολόγειας Αναγέννησης». Τα έργα τέχνης του Βυζαντίου αποτελούν, μαζί με τα πρωτογενή γραπτά κατάλοιπα, τα βασικότερα εργαλεία προσέγγισης της φυσιογνωμίας του πολιτισμικού αυτού κράματος με εκτεταμένα χρονικά όρια ζωής στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου από το 330 έως το 1453. Μεθοδολογικά, ποικίλες οπτικές μπορούν να εφαρμοστούν προκειμένου να διαμορφώσουν συστηματικές εκτιμήσεις και ερμηνείες. Η Θεματική Ενότητα επικεντρώνεται στην αντίληψη της εικόνας (image) που διαμορφώθηκε στη μέση και ύστερη φάση του βυζαντινού πολιτισμού (9ος - 15ος αι.).
Η ανάλυση της εικόνας γίνεται σε δύο επίπεδα, που συνεξετάζονται ταυτόχρονα. Το πρώτο επίπεδο αφορά τη θέση του ανθρώπου μέσα στον κόσμο και τη σχέση του με το θείο. Εδώ καθίσταται εξαιρετικά χρήσιμη η παρατήρηση των τοιχογραφιών, ψηφιδωτών και κινητών εικόνων και η φυσική τους θέση μέσα στο ναό (εικονογραφία). Στο δεύτερο επίπεδο εξετάζεται η υιοθέτηση διαφορετικών τεχνοτροπιών και η μίξη νατουραλιστικών και αφαιρετικών χαρακτηριστικών που καθιστά τη βυζαντινή τέχνη τόσο ενδιαφέρουσα για το είδος της. Εδώ προστίθεται η μελέτη αντικειμένων χειρογράφων και μικροτεχνίας.
Η ιστορία της τέχνης του βυζαντινού κράτους συνήθως απουσιάζει από τα βιβλία με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ιστορία της τέχνης. Τελικός στόχος της ΘΕ είναι να κατανοηθούν οι λόγοι για αυτήν την απουσία, και να ενταχθεί η βυζαντινή τέχνη στο ευρύτερο πολιτισμικό πλαίσιο του Μεσαίωνα.