ΕΛΛ410: Αρχαία Ελληνικά ΙΙΙ

Η Θεματική Ενότητα ΕΛΛ410, «Αρχαία Ελληνικά ΙΙΙ», έχει διττό κεντρικό στόχο: πρώτον, να βοηθήσει τους φοιτητές / τις φοιτήτριες να αξιοποιήσουν και να εμπεδώσουν κεφαλαιώδους σημασίας γραμματικοσυντακτικές γνώσεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, οι οποίες αποκτήθηκαν στις Θεματικές Ενότητες ΕΛΛ311: Αρχαία Ελληνικά Ι και ΕΛΛ321: Αρχαία Ελληνικά ΙΙ, και να διευρύνουν τις γνώσεις αυτές με την εκμάθηση πιο περίπλοκων γραμματικών τύπων (π.χ. ρήματα σε -μι) και συντακτικών φαινομένων (π.χ. δευτερεύουσες προτάσεις και υποθετικοί λόγοι). Δεύτερον, να οξύνει τις ικανότητές τους για μεταφραστική προσπέλαση και νοηματική επεξεργασία ενός φάσματος κειμένων, κυρίως πεζών, της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, τα οποία θα παρουσιάζουν μεγαλύτερο από αυτά των προγενέστερων δύο θεματικών ενοτήτων βαθμό δυσκολίας.

Η Θεματική Ενότητα στοχεύει συγκεκριμένα:

1. Στην εμπέδωση και συστηματοποίηση κεκτημένων γνώσεων γραμματικής και συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, μέσω της ερμηνείας αντιπροσωπευτικών κειμένων, τα οποία έχουν γραφεί στην αττική διάλεκτο, με στόχο τη βελτίωση του γλωσσικού αισθητηρίου των φοιτητών-τριών και τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου τους. Έμφαση θα δοθεί στη σημασία και χρήση των εγκλίσεων, στη μελέτη του υποτεταγμένου λόγου (χρήση και εκφορά των δευτερευουσών προτάσεων και των υποθετικών λόγων), στη λειτουργία του απαρεμφάτου και της μετοχής και στον σχηματισμό και τη μορφολογία συνηρημένων ρημάτων και ρημάτων που λήγουν σε –μι.
2. Στην ανάπτυξη των μεταφραστικών δεξιοτήτων των φοιτητών-τριών μέσα από την επεξεργασία αρχαίων ελληνικών πεζογραφικών κειμένων, κυρίως της αττικής διαλέκτου, από διάφορες ειδολογικές περιοχές: ρητορική (Γοργίας, Λυσίας, Δημοσθένης, Ισοκράτης), ιστοριογραφία (Ξενοφών), φιλοσοφία (Πλάτων, Αριστοτέλης) και βιογραφία (Πλούταρχος). Τα κείμενα, κλιμακούμενης δυσκολίας, θα παρατίθενται είτε όπως παρουσιάζονται στο πρωτότυπο είτε ελαφρώς διασκευασμένα.
3. Στην υφολογική και νοηματική επεξεργασία των επιλεγμένων αρχαιοελληνικών πεζογραφικών κειμένων, ώστε οι φοιτητές-τριες να ενημερωθούν για τα υφολογικά χαρακτηριστικά των τριών ειδών, από τα οποία θα προέρχονται τα επιλεγέντα κείμενα, και να κατανοήσουν το ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό, οικονομικό, στρατιωτικό και αξιακό πλαίσιο της αρχαιότητας. Μέσα από αυτή την ανάλυση, αναμένεται να οξυνθεί το ενδιαφέρον των φοιτητών για τη μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Όπως έχει δηλωθεί ανωτέρω, η βασική στόχευση της ενότητας είναι να βοηθήσει στην εμπέδωση των γνώσεων γραμματικής και σύνταξης των φοιτητών-τριών, ενισχύοντας παράλληλα την ικανότητά τους για μεταφραστική και νοηματική επεξεργασία κειμένων της αρχαίας γραμματείας.

Η πρωτοτυπία της συγκεκριμένης Θεματικής Ενότητας είναι ότι, σε αντίθεση με παρόμοιες ενότητες συμβατικών ή άλλων ανοικτών πανεπιστημίων, τα κείμενα δεν παρουσιάζονται επί τη βάσει των γραμματικών και συντακτικών φαινομένων (π.χ. κείμενα για απαρέμφατο, κείμενα για μετοχή κ.λπ.), αλλά επί τη βάσει θεματικών κύκλων, όπως, για παράδειγμα, η θέσπιση των Ολυμπιακών Αγώνων, ο κοινωνικός ρόλος των γυναικών στην αρχαιότητα, οι αρετές του ηγέτη κ.λπ. Θα παρέχεται, βέβαια, υλικό για κάθε ένα από τα σημαντικά φαινόμενα γραμματικής και σύνταξης, που θα απαντάται στα υπό εξέταση κείμενα. Η δόμηση αυτή της Θεματικής Ενότητας, η οποία επιτρέπει στους φοιτητές όχι απλώς να ασχοληθούν συστηματικά με τη μετάφραση και τη γραμματικοσυντακτική «σκευή» των αρχαίων κειμένων, αλλά και με στοιχεία πολιτισμού ευρύτερα (όπως είναι η θεσμική οργάνωση και η αξιακή συγκρότηση της αρχαίας κοινωνίας), αναμένεται να οξύνει το ενδιαφέρον των φοιτητών για μελέτη των κειμένων της αρχαίας γραμματείας και πτυχών του ελληνικού πολιτισμού ευρύτερα. Οι θεματικοί κύκλοι, που προτείνονται, παρουσιάζουν κείμενα, τα οποία ασχολούνται με ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων αρχαίου, αλλά και διαχρονικού και συγχρονικού ενδιαφέροντος.