- Κωδικός / Course Code: ΕΛΛ211
- ECTS: 10
- Τρόποι Αξιολόγησης / Assessment: Δύο (2) γραπτές εργασίες (30% ), Εβδομαδιαίες δραστηριότητες (10%), Τελική Εξέταση (60%). Προκειμένου ο φοιτητής να εξασφαλίσει δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις, θα πρέπει το άθροισμα των βαθμολογιών των εργασιών του να είναι ίσο ή μεγαλύτερο του δέκα (10).
- Διάρκεια Φοίτησης/ Length of Study: Εξαμηνιαία (χειμερινό) / Semi-annual (fall)
- Κόστος/ Tuition Fees: €300
- Επίπεδο Σπουδών/ Level: Προπτυχιακό/ Undergraduate
- Προαπαιτούμενα/ Prerequisites: ΕΛΛ111
- Αναλυτική πληροφόρηση: ELL211.gr.2026.pdf
Η Θεματική Ενότητα ΕΛΛ211, «Αρχαία Ελληνική Λογοτεχνία (Αρχαϊκή – Κλασική Περίοδος)» στοχεύει:
• Να εξετάσει, σε αδρές γραμμές, την ιστορική εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας κατά την αρχαϊκή και την κλασική περίοδο εφοδιάζοντας τους/τις φοιτητές/τριες με στοιχειώδεις γνώσεις σχετικά με τα σημαντικότερα γραμματειακά είδη που αναπτύχθηκαν την περίοδο αυτή και τους πιο αξιόλογους εκπροσώπους τους.
• Να φέρει τους/τις φοιτητές/τριες σε πρώτη επαφή μέσω νεοελληνικής μετάφρασης με χαρακτηριστικά έργα και είδη της αρχαϊκής και της (πρώιμης) κλασικής περιόδου τα οποία άνθησαν πριν την εμφάνιση της αττικής τραγωδίας τον πέμπτο αιώνα.
• Να βοηθήσει τους/τις φοιτητές/τριες να κατανοήσουν ότι η αρχαία ποίηση (όπως και ορισμένα είδη του πεζού λόγου, π.χ. ρητορική) ήταν κειμενικές συνθέσεις προοριζόμενες για «παράσταση» με την ευρύτερη έννοια της λέξης (και όχι για ανάγνωση), δίνοντας έμφαση στο στοιχείο της «παράστασης» και του συγκείμενου (context) και ανασυνθέτοντας αρχαίες πρακτικές «παράστασης» (της αρχικής αλλά και μεταγενέστερων ή επαναλαμβανόμενων παραστάσεων).
• Να εξοικειώσει τους/τις φοιτητές/τριες με τη σύγχρονη μεθοδολογία και τα χρησιμότερα εργαλεία της επιστημονικής μελέτης αρχαιοελληνικών λογοτεχνικών κειμένων συμβάλλοντας στη δημιουργία κριτικών δεξιοτήτων.
Η ΕΛΛ211 δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ανάγνωση, ανάλυση και αποτίμηση βασικών έργων της αρχαϊκής και της (πρώιμης) κλασικής περιόδου αντιμετωπίζοντας ωστόσο τα αρχαία κείμενα όχι μόνον ως κείμενα.
Η ποίηση της περιόδου (έπος, λυρική ποίηση) προορίζονταν για παράσταση, και μάλιστα η χορική λυρική ποίηση συνθέτονταν για εκτέλεση από ανδρικούς, γυναικείους ή και μεικτούς χορούς (σε κάποιες περιπτώσεις) που τραγουδούσαν και χόρευαν με τη συνοδεία λύρας.
Mε ιδιαίτερη αλλά και εμπεριστατωμένη έμφαση στα στοιχεία της «παράστασης» και του αρχικού συγκείμενου (context) δίνουμε στη Θ.Ε. ΕΛΛ211 την πρέπουσα σημασία σε ουσιαστικά στοιχεία της λογοτεχνίας αυτής της περιόδου που προσδοκούσε (ως κείμενο) την επανάληψή της σε παραστάσεις στο μέλλον.
Μη παραβλέποντας ουσιαστικά στοιχεία της ποίησης αυτής και εξετάζοντας τους παράγοντες (παράσταση και αρχικό συγκείμενο) που εξηγούν τις επιλογές του ποιητή ως προς τα μοτίβα, το ρυθμό και την οργάνωση της ποιητικής σύνθεσής του οδηγούμαστε στην ουσία των δημιουργιών της.
Ειδικότερα όσον αφορά στο έπος ο όρος «παράσταση», πέρα από την πρακτική της ποιητικής σύνθεσης στα πλαίσια μιας προφορικής κουλτούρας, καλύπτει και μια σειρά από κοινωνικές ή πολεμικές ενέργειες που μπορούν να θεωρηθούν «παραστάσεις» (performances) με την έννοια ότι περιλαμβάνουν αναγνωρισμένες συμβάσεις γλώσσας και κίνησης (π.χ. ικεσίες, θυσίες κ.ά.) που παραπέμπουν σε στυλιζαρισμένες, συμμορφούμενες με ορισμένο ύφος, ενέργειες και που είναι αναπόσπαστο μέρος του θρησκευτικού και κοινωνικού ιστού και του γίγνεσθαι των αρχαϊκών πόλεων.
Προσεγγίζοντας τα κείμενα όχι μόνο ως αναγνώσεις, αλλά ως συστατικά «παραστάσεων» μέσα από την ανάλυσή τους (και αξιοποιώντας μέχρι κάποιο βαθμό τις εικαστικές μαρτυρίες) κατανοούμε όχι μόνο την επιτυχημένη πρώτη παράσταση αλλά και την επικοινωνιακή στρατηγική και τη δυναμική που εμπεριέχουν και που συνέβαλαν εν τέλει στην επανάληψη και διάσωσή τους.
Ταυτόχρονα η αξιοποίηση όλων των ενδείξεων ή η ανίχνευση ενδοκειμενικών δεικτών ως μέρη της ιδιοσυστασίας μιας ποίησης που συντίθεται με κάποια συγκεκριμένη αφορμή (θρησκευτικού ή κοινωνικού χαρακτήρα) αλλά αποσκοπεί στην επιβίωσή της μέσω των επανεκτελέσεων εξετάζεται συνδυαστικά με τις ιστορικοπολιτικές συνθήκες που δημιούργησαν την καλλιτεχνική παραγωγή.
Tα ποιήματα αυτά δεν προέκυψαν τυχαία ή σε πολιτισμικό κενό ή χωρίς τη μεταξύ τους αλληλεπίδραση: οι σχέσεις και συνάφειες του αρχαϊκού έπους - διαχρονικά, με τη λυρική ποίηση (και το δράμα), και συγχρονικά (αν και συνοπτικότερα), με το διδακτικό έπος του Ησίοδου και τους ομηρικούς ύμνους συγκαταλέγονται στους παράγοντες που οδηγούν στη σωστή αποτίμηση της ποιητικής παραγωγής της περιόδου που εξετάζουμε σε αυτήν τη Θεματική Ενότητα.
Τα διδασκόμενα κείμενα ορίζονται από την Ομάδα Διδακτικού Προσωπικού της Θεματικής Ενότητας και ανανεώνονται κάθε τρία χρόνια.