Προγράμματα Σπουδών ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

  Ιστοσελίδα Facebook Π.Σ

Επισκόπηση Θεματικής Ενότητας Σπουδών

Θέματα Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας του σύχρονου ελληνισμού
ΕΛΛ326
15
Στόχοι της Θεματικής Ενότητας (Θ.Ε.) είναι:


  • Να κατανοήσουν οι φοιτητές τα κυριότερα γεγονότα-σταθμούς της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας:
  1. Όπως τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις κατά τη διάρκεια της αστικής ανασυγκρότησης και εκβιομηχάνισης στο τέλος του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα, με ιδιαίτερη αναφορά στις περιόδους Τρικούπη και Βενιζέλου (1882-1919)
  2. τις κοινωνικές διεργασίες μετά την έλευση των προσφύγων στο ελληνικό βασίλειο ύστερα από την Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και την κατάσταση της οικονομίας μετά το χρηματιστηριακό κραχ του 1929.
  3. την οικονομία της κατοχής (1941-1944) και
  4. το «οικονομικό θαύμα» στην πρώτη μετεμφυλιακή δεκαετία
  • Να κατανοήσουν οι φοιτητές την λειτουργία και την εξέλιξη βασικών τομέων της ελληνικής οικονομίας όπως η αγροτική οικονομία και η βιομηχανία.
  • Να γίνουν αντιληπτά τα αίτια της μεταβαλόμενης κοινωνικής διαστρωμάτωσης του ελληνικού χώρου κατά τον 19ο και 20ο αιώνα.
  • Να εξοικειωθούν οι φοιτητές με τα εργαλεία της ιστορικής έρευνας όπως η βιβλιογραφία και οι πρωτογενείς πηγές.
 
Περιγραφή της Θ.Ε.
Η Θ.Ε. εξετάζει βασικά θέματα της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας σύγχρονου Ελληνισμού. Η υπό εξέταση περίοδος ξεκινάει από την εγκατάσταση του βασιλιά Όθωνα (1833) έως και την πρόσδεση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1961) και αποτελείται από τρεις υποενότητες.
Η πρώτη υποενότητα εστιάζει από την ίδρυση του ελληνικού κράτους έως την περίοδο των τρικουπικών μεταρρυθμίσεων και εξετάζει: α) τα οικονομικά και κοινωνικά μέτρα της οθωνικής μοναρχίας (όπως το αγροτικό ζήτημα), β) τις οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες του  Τρικούπη (με έμφαση στα δημόσια έργα, στις πολιτικές προσέλκυσης ξένου κεφαλαίου, το τραπεζικό σύστημα και την σταφιδική κρίση), γ) την κοινωνική και οικονομική δικτύωση των ελληνορθοδόξων κοινοτήτων της Οθωμανική Αυτοκρατορίας.
Η δεύτερη υποενότητα καλύπτει πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας ξεκινώντας από τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις του Βενιζέλου, τη Μικρασιατική Καταστροφή (1922) έως και την οικονομική ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά τον εμφύλιο πόλεμο (1946-1949) και αναφέρεται: α) στα μέτρα κοινωνικής πολιτικής που υιοθετήθηκαν την περίοδο 1910-1932, β) στο προσφυγικό ζήτημα, γ) στην οικονομική κρίση της περιόδου 1929-1932 με την υποτίμηση της δραχμής και την πτώχευση, δ) στη δυσλειτουργία των οικονομικών δραστηριοτήτων μετά την έναρξη της κατοχής (σφετερισμός των οικονομιών, πείνα, μαύρη αγορά και πληθωρισμός).
Η τρίτη υποενότητα εστιάζει σε θέματα οικονομικής επικαιρότητας και κοινωνικών φαινομένων (μετανάστευση) και εξετάζει: α) την περίοδο ανάπτυξης της οικονομίας ως την πρόσδεση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (1952-196179), β) στο φαινόμενο της εσωτερικής και εξωτερικής μετανάστευσης.
 
 
 
 
Βασικά Εγχειρίδια
Δερτιλής, Γ.Β., Ιστορία του ελληνικού κράτους 1830-1920, δύο τόμοι, Αθήνα: Εστία, 2010.
Φραγκιάδης, ΑΛ., Ελληνική Οικονομία 19ος - 20ος αιώνας. Από τον αγώνα της ανεξαρτησίας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση της Ευρώπης, Αθήνα, Νεφέλη, 2007.
 
(Ενδεικτική) Συμπληρωματική βιβλιογραφία:
Αναγνωστοπούλου, Σ., Μικρά Ασία 19ος Αι.-1919 Οι Ελληνορθόδοξες Κοινότητες: Από το Μιλλέτ των Ρωμιών στο ελληνικό έθνος, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1998.
Βεργόπουλος, Κ.,  Το αγροτικό ζήτημα στην Ελλάδα. Η κοινωνική ενσωμάτωση της γεωργίας, Αθήνα, Εξάντας, 1974.
Βερέμης Θ., Κωστής Κ., Η Εθνική Τράπεζα στη Μικρά Ασία, (1919-1922), Αθήνα, ΜΙΕΤ, 1984.
Καλαφάτης θ., Πρόντζας Ε., Η Οικονομική του Ελληνικού κράτους, (τ. 3), Αθήνα, ΠΙΟΠ, 2011.
Κοτζαμάνης Β., «Η κινητικότητα του αγροτικού πληθυσμού στην κρίσιμη δεκαετία 1940-50 και η αναδιάρθρωση του κοινωνικό-δημογραφικού χάρτη της μεταπολεμικής Ελλάδας: μία πρώτη προσέγγιση», Επιθεώρηση Κοινωνικων Ερευνών, (77), 1990, σσ. 97-126.
Κωστής, Κ., «Τα κακομαθημένα παιδιά της ιστορίας»: Η διαμόρφωση του ελληνικού κράτους 18ος – 21οςαιώνας, Αθήνα: Πόλις 2013.
Κωστής, Κ., Πετμεζάς, Σ. (επιμ.), Η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά τον 19ο αιώνα (1830-1914), Αθήνα: Αλεξάνδρεια 2006.
Χατζηιωσήφ, Χρ. (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα. Όψεις πολιτικής και οικονομικής ιστορίας 1900-1940, τρεις τόμοι, Αθήνα: Βιβλιόραμα, 2009.
Χιονίδου, Βιολ., Λιμός καις Θάνατος στην κατοχική Ελλάδα, 1941-1944, Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2011.
Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διδάσκοντες

Τμήματα




Επιστροφή

Δ Τ Τ Π Π Σ spacerheight22 Κ
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31