Δ Τ Τ Π Π Σ spacerheight22 Κ
         
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 

Όταν ο Κόσμος μας έγινε Χριστιανικός: "Η Αχειροποίητος Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της Βυζαντινής Τέχνης και Αρχιτεκτονικής"

Ημερομηνία :
Έναρξη 14/03/2019
Λήξη 14/03/2019
Ώρα 19:00
Τόπος διεξαγωγής :
 Αίθουσα "Διαλεκτική" (πολιτιστικό κέντρο, παλαιά Αγλαντζιά)
Είδος εκδήλωσης :
 Ομιλία
Ηλεκτρονική σελίδα εκδήλωσης :
 
  _self

Με δύο διαλέξεις του Δρος Κωνσταντίνου Ράπτη, αρχαιολόγου στην Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία, στις 12 και στις 14 Μαρτίου 2019, συνεχίζεται ο 2ος κύκλος της σειράς διαλέξεων με τίτλο «Όταν ο Κόσμος μας έγινε Χριστιανικός - Σειρά Διαλέξεων για την Ύστερη Αρχαιότητα» του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΑΠΚΥ).
 
Στις 14 Μαρτίου, στη διάλεξη με τίτλο «Η Αχειροποίητος Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της Βυζαντινής Τέχνης και Αρχιτεκτονικής», ο Κωνσταντίνος Ράπτης θα αναλύσει την αρχιτεκτονική, τον γλυπτό και εντοίχιο διάκοσμο της Αχειροποίητου, που αποτελεί το πλέον αντιπροσωπευτικό δείγμα ξυλόστεγης βασιλικής -του αρχιτεκτονικού τύπου που κυριάρχησε στη ναοδομία της πρωτοβυζαντινής περιόδου- στο πλαίσιο της βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής. Παράλληλα, θα παρουσιάσει την ιστορία του μνημείου από την ίδρυσή του στα τέλη του 5ου ή τις αρχές του 6ου αιώνα έως την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στο νέο Ελληνικό κράτος τη δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα.

Όλες οι διαλέξεις της Σειράς για την Ύστερη Αρχαιότητα, που διοργανώνει το Πρόγραμμα «Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό» του ΑΠΚΥ, θα λάβουν χώρα στην Αίθουσα ΕΛΠΟΛ / ΑΠΚΥ «Διαλεκτική» (πρώην Πολιτιστικό Κέντρο ΣΠΕ Αγλαντζιάς, παλιά Πλατεία Αγλαντζιάς, Λευκωσία) με ώρα έναρξης τις 19.00. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Πολύτιμοι υποστηρικτές της σειράς είναι το Σωματείο Φοιτητών και Αποφοίτων του εν λόγω Προγράμματος Σπουδών και ο Δήμος Αγλαντζιάς.  
 
Οι διαλέξεις μεταδίδονται και διαδικτυακά μέσω του συνδέσμου: https://bit.ly/2IogAt3


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΙΡΑΣ ΔΙΑΛΕΞΕΩΝ


 

«Η Αχειροποίητος Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο της Βυζαντινής Τέχνης και Αρχιτεκτονικής»

Από τους ναούς που ιδρύθηκαν στη Θεσσαλονίκη κατά την πρωτοβυζαντινή περίοδο, η Αχειροποίητος αποτελεί το πλέον αντιπροσωπευτικό δείγμα ξυλόστεγης βασιλικής, του αρχιτεκτονικού τύπου που κυριάρχησε στη ναοδομία της πρωτοβυζαντινής περιόδου, και με διάφορες παραλλαγές γνώρισε ευρεία διάδοση στο σύνολο της αυτοκρατορίας. Στη μορφή που διατηρήθηκε έως σήμερα, αποτελεί τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του καλούμενου ελληνιστικού τύπου με νάρθηκα και υπερώα, συγκεντρώνοντας τα κύρια χαρακτηριστικά των βασιλικών των αιγαιακών, κυρίως, περιοχών της επαρχότητας του Ανατολικού Ιλλυρικού, διοικητική και εκκλησιαστική έδρα της οποίας υπήρξε η Θεσσαλονίκη. Λόγω δε της συμμετρικής εν τω συνόλω ανάπτυξης της αρχιτεκτονικής μορφής του και της φαινομενικά μορφολογικής ομοιογένειας του αρχικού γλυπτού διακόσμου του —που απηχεί τις αισθητικές αξίες του αρχαίου κόσμου— η Αχειροποίητος μπορεί να θεωρηθεί ως η αρτιότερα διατηρούμενη αρχιτεκτονική σύνθεση της ύστερης αρχαιότητας στη Θεσσαλονίκη.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η κάτοψή της παρέμεινε φαινομενικά αναλλοίωτη, η βασιλική, κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης —πλέον των δεκαπέντε αιώνων— ιστορίας της, δέχτηκε πολυάριθμες επισκευαστικές επεμβάσεις για την αποκατάσταση δομικών προβλημάτων, που οφείλονταν σε επάλληλες καταπονήσεις του κτηρίου από την περιοδικά έντονη σεισμική δραστηριότητα της περιοχής. Ως αποτέλεσμα, η ανωδομή της βασιλικής ανασχεδιάστηκε και αναδομήθηκε πολλές φορές σε μεταγενέστερες χρονικές περιόδους, κατ τρόπον ώστε να ανιχνεύονται σήμερα στο μνημείο δομικά κατάλοιπα πέντε εκτενών αποκαταστάσεων.

Στην παρούσα διάλεξη θα αναλυθεί η αρχιτεκτονική, ο γλυπτός και ο εντοίχιος διάκοσμος της Αχειροποίητου στο πλαίσιο της βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής και θα παρουσιαστεί η ιστορία του μνημείου από την ίδρυσή του στα τέλη του 5ου ή τις αρχές του 6ου αιώνα έως την ενσωμάτωση της Θεσσαλονίκης στο νέο Ελληνικό κράτος την δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα.


Βιογραφικό Ομιλητή:

Δρ. Κωνσταντίνος Θ. Ράπτης

Ο Κωνσταντίνος Θ. Ράπτης είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας (1997)  και κάτοχος μεταπτυχιακού (2001) και διδακτορικού διπλώματος (2016) Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Εργάζεται ως Αρχαιολόγος στην Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία, και συγκεκριμένα στην 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (1998-2014) και εν συνεχεία στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης (2014-) με κύριο αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τη μελέτη, επίβλεψη και τεκμηρίωση έργων στερέωσης και αποκατάστασης αρχιτεκτονικών μνημείων (Αχειροποίητος, Όσιος Δαβίδ, Βυζαντινό Λουτρό, Χαμζά Μπέη τζαμί, κ.α.).

Στο παρελθόν έχει διατελέσει μέλος της Ελληνικής Αρχαιολογικής Αποστολής του Υπουργείου Πολιτισμού στην Κύπρο συμμετέχοντας ως αρχαιολόγος στην ανασκαφή και μελέτη του πρωτοβυζαντινού οικισμού στον Άγιο Γεώργιο Πέγειας, επαρχίας Πάφου, υπό τη διεύθυνση του Χ. Μπακιρτζή (1998-2007) και επισκέπτης ερευνητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του Πανεπιστημίου του Ιllinois, Urbana-Champaign (UIUC) σε θέματα βυζαντινής-αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας (2001).

Σήμερα, παράλληλα με την επαγγελματική του ιδιότητα, είναι:

  • Μέλος της Διεθνούς Επιτροπής για τη Μελέτη της Μεσαιωνικής και Νεώτερης Κεραμικής της Μεσογείου (AIECM3) (1999-),
  • Συνεργάτης του διεπιστημονικού ερευνητικού προγράμματος του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Los Angeles (UCLA) και του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια (USC) Soundscapes of Byzantium (Ηχοτοπία του Βυζαντίου), το οποίο μελετά την ακουστική των βυζαντινών ναών και τη σχέση τους με την εξέλιξη του λειτουργικού τυπικού της ορθόδοξης εκκλησίας, τη βυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική και τη μνημειακή τέχνη (2014-),
  • Συνεργάτης του ερευνητικού προγράμματος του Πανεπιστημίου της Αριζόνα (UoA) WEB Atlas of Ancient Ceramic Kilns in Greece, που αποτελεί διαδικτυακή βάση δεδομένων με σύστημα γεωγραφικού εντοπισμού GPS των κεραμικών κλιβάνων που ανασκάφηκαν στον ελλαδικό χώρο (2015-),
  • Ακαδημαϊκός Υπότροφος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ακαδημαϊκό έτος 2018-2019), και
  • Ερευνητής του μεταδιδακτορικού σεμιναριακού προγράμματος Mediterranean Palimpsests: Connecting the Art and Architectural Histories of Medieval & Early Modern Cities, που συνδιοργανώνεται από το The Cyprus Institute και το Πανεπιστήμιο του Ιllinois, Urbana-Champaign (UIUC) με την υποστήριξη του Getty Research Institute (2018-2020).

Ο Κωνσταντίνος Ράπτης έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια και έχει δημοσιεύσει άρθρα σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά με αντικείμενο: (α) τη βυζαντινή αρχιτεκτονική και τέχνη, (β) τη βυζαντινή ακουστική, (γ) την τοπογραφία της βυζαντινής Θεσσαλονίκης, (δ) την παραγωγική τεχνολογία κατά την ύστερη αρχαιότητα και τον μεσαίωνα, (ε) την οθωμανική αρχιτεκτονική και τέχνη, (στ) την αρχαιομετρία, και (ζ) τη διατήρηση, στερέωση και αποκατάσταση αρχιτεκτονικών μνημείων.