PLACEHOLDER FOR BANNER
Θεματικές Ενότητες

Επισκόπηση Θεματικής Ενότητας Σπουδών

Πολιτισμός και Πολιτισμικές Σπουδές
ΠΠΑ 511
15
Η Θεματική Ενότητα ΠΠΑ 511 «Πολιτισμός και Πολιτισμικές Σπουδές» συνιστά το εισαγωγικό μάθημα για το μεταπτυχιακό πρόγραμμα Πολιτιστική Πολιτική και Ανάπτυξη. Καλύπτει τρεις ευρείες υποενότητες: η πρώτη αναφέρεται τις έννοιες πολιτισμός, κουλτούρα και τέχνη και παρουσιάζει συνοπτικά τη σημασιολογική τους εξέλιξη στις σύγχρονες αστικές δυτικές κοινωνίες. Οι πολλαπλές ερμηνείες των εννοιών κουλτούρα και πολιτισμός εξοικειώνουν τους φοιτητές με τους ιστορικούς όρους συγκρότησης του πεδίου των Πολιτισμικών Σπουδών ως ενός διεπιστημονικού πεδίου. Στην υποενότητα περιγράφονται και αναλύονται, επίσης, ο διαχωρισμός και η διάκριση μεταξύ υψηλής τέχνης και μαζικής κουλτούρας καθώς και το πέρασμα, κατά τις τελευταίες δεκαετίες, από τη μαζική στη δημοφιλή κουλτούρα και τέχνη.

Η δεύτερη υποενότητα εξετάζει τις έννοιες ‘πολιτισμική μνήμη’ και ‘εθνική ταυτότητα’ καθώς και τους τρόπους που συνδέονται μεταξύ τους. Οι πιο πάνω έννοιες διερευνώνται σε γενικό θεωρητικό πλαίσιο και, κατά δεύτερο, εστιάζουν ειδικά στον τρόπο πρόσληψης και κατασκευής τους στον ελληνικό και κυπριακό χώρο. Έμφαση δίνεται στη δημιουργία του «κλασικού προτύπου», στον ρόλο του ρομαντισμού και στον αντίκτυπό τους στην κατανόηση του βυζαντινού παρελθόντος.

Η τρίτη υποενότητα εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους αλληλοεπιδρούν τα πολιτισμικά φαινόμενα με την πολιτική εξουσία και τις κατηγοριοποιήσεις που προκύπτουν. Έμφαση δίνεται στη διάκριση μεταξύ κυρίαρχων και υποτελών κοινωνικών ομάδων και ιδεολογιών και σε θέματα ελέγχου και περιορισμού της καλλιτεχνικής έκφρασης με σκοπό την προστασία επίσημων πολιτικών και θρησκευτικών πεποιθήσεων



 
Α. Υποχρεωτική βιβλιογραφία (επιλεγμένες σελίδες)
  • Cuche, D. 2001. Η έννοια της κουλτούρας στις κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα: Τυπωθήτω, σσ. 17-29, 145-167.
  • Πασχαλίδης, Γ., Χαμπούρη-Ιωαννίδου, Α. 2002. Οι διαστάσεις των πολιτιστικών φαινομένων, τόμ. Α’, Εισαγωγή στον Πολιτισμό. Πάτρα: ΕΑΠ, σσ. 21-40, 89-119.
  • Elias, N.1997. H εξέλιξη του πολιτισμού. Ήθη και κοινωνική συμπεριφορά στη νεότερη Ευρώπη, τομ. Α’. Αθήνα: Νεφέλη, σσ. 71-124.
  • Eagleton, T. 2003. H έννοια της κουλτούρας. Αθήνα: Πόλις, σσ. 35-104.
  • Williams, R. 1989. “Culture is ordinary”. Ιn Raymond Williams, Resources of Hope, London: Verso, pp. 3-18.
  • Williams. R., 1994. Κουλτούρα και ιστορία. Αθήνα: Γνώση, σσ. 69-81, 137-153.
  • Αποστολίδου, Β. 1994. «Ο Raymond Williams και η αγγλική σχολή μελέτης της κουλτούρας». Στο Williams. R., Κουλτούρα και ιστορία. Αθήνα: Γνώση, σσ. 24-65.
  • Greenberg, Cl., 2007. Tέχνη και πολιτισμός. Αθήνα: Νεφέλη, σσ. 59-75.
  • Τζιόβας Δ., 2003. «Η κουλτούρα ως πρωτεϊκή έννοια». Εισαγωγή στο Eagleton, T., H έννοια της κουλτούρας. Αθήνα: Πόλις, σσ. 9-29.
  • Dissanayake, E. 2002. What is Art For? Seattle and London: University of Washington Press, pp. 34-73.
  • Adorno, Lowenthal, Marcuse, Horkheimer. 1984. Tέχνη και Mαζική Kουλτούρα. Αθήνα: Ύψιλον, σσ. 49-121.
  • Έκο, Ου. 1994. Κήνσορες και Θεράποντες: Θεωρία και Ιδεολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας, μτφ. Ε. Καλλιφατίδη. Αθήνα: Γνώση, σσ. 57-98.
  • Lasch, Cr. (Ιούνιος 2010). “Για μια νέα ερμηνεία της μαζικής κουλτούρας”, περιοδικό Μάγμα, τ. 6.
  • Parker, H. (May 2011). “Toward a Definition of Popular Culture”, History and Theory 50, pp. 147-170.
  • Shils, Ed. 1961. “Mass society and its culture”. In Jacobs, N. (ed.), Culture for the Millions, D. V. Nostrand, Princeton, NJ. pp. 1-7.
  • Anderson B. 1983. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. London, New York, pp. 141-154.
  • Assmann J. 1988. “Collective Memory and Cultural Identity”. In Assmann J. & Holscher T (eds.), Kultur und Geddchtnis. Frankfurt/Main: Suhrkamp, pp. 9-19.
  • Hobsbawm E. 2005. Η Eποχή των Eπαναστάσεων 1789-1848. Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, σσ. 202-206, 356-389.
  • Leerssen J. 2005. “The Cultivation of Culture Towards a Definition of Romantic Nationalism in Europe”, Opleiding Europese Studies, Universiteit van Amsterdam, pp. 3-40.
  • Smith A.D. 2010. “The Problem of National Identity: Ancient, Medieval and Modern?”, Ethnic and Racial Studies, 17 (3), pp. 375-399.
  • Athanassopoulou E.F. 2002. “An ‘ancient’ landscape: European ideals, archaeology, and nation building in Early Modern Greece”, Journal of Modern Greek Studies 20, pp. 273-305.
  • Λεοντή Α. 1998. Τοπογραφίες Ελληνισμού: Χαρτογραφώντας την Πατρίδα. (μτφ. Π. Στογιάννος). Αθήνα: Scripta, σσ. 123-170.
  • Πολίτης Α. 2009. Ρομαντικά Χρονικά: Ιδεολογίες και Νοοτροπίες στην Ελλάδα του 1830-1880 (επανέκδοση). Αθήνα: Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού – Μνήμων, σσ. 30-35.
  • Ροτζώκος Ν. 1999. «Η Νεοελληνική Εθνική Ιδεολογία και η Εθνική Ιστοριογραφία». Στο Μαργαρίτης Γ. κ.ά. (επιμ.), Ελληνική Ιστορία: Νεότερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, σσ. 215-246.
  • Hamilakis Y. & Yalouri E. 1996. “Antiquities as symbolic capital in modern Greece”, Antiquity 70 (267), pp. 117-129.
  • Tziovas, D. 2008. “Reconfiguring the past: Antiquity and Greekness”. In Dimitris Damaskos & Dimitris Plantzos (eds.) A Singular Antiquity. Archeology and Hellenic Identity in Twentieth century. Athens: Mouseio Benaki, pp. 287-298.
  • Herzfeld Μ. 2002, Πάλι δικά μας: Λαογραφία, Ιδεολογία και η Διαμόρφωση της Σύγχρονης Ελλάδας (μτφ. Μαρίνος Σαρηγιάννης), Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, σσ. 19-53.
  • Βαγενάς, Ν. 1997. "Ο Μύθος του ελληνοκεντρισμού". Στο Βαγενάς Ν. κ.ά. Μοντερνισμός και Ελληνικότητα. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, σσ. 13-29.
  • Γιαννόπουλος, Π. «Η Ελληνική Γραμμή» και «Το Ελληνικό Χρώμα». Στον κατάλογο της έκθεσης Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου. Η Ελληνική Εμπειρία. Αθήνα: Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, 1992, σσ. 308-309.
  • Chronis, A. 2006. “Heritage of the senses: Collective remembering as an embodied praxis”, Tourist Studies 6.3, pp. 267-296.
  • Liakos, A. 2008. “Hellenism and the Making of Modern Greece: Time, Language, Space”. In Zacharia K. (ed.), Hellenisms. Culture, Identity and ethnicity from Antiquity to Modernity. Aldershot: Ashgate, pp. 201-236.
  • Τζιόβας Δ. 2006. Οι Μεταμορφώσεις του Εθνισμού και το Ιδεολόγημα της Ελληνικότητας στο Μεσοπόλεμο. Αθήνα: Οδυσσέας, σσ. 31-53.
  • Τζιόβας Δ. 2011. Ο Μύθος της Γενιάς του Τριάντα: Νεοτερικότητα, Ελληνικότητα και Πολιτισμική Ιδεολογία. Αθήνα: Πόλις, σσ. 286-362.
  • Gillis J. (ed.) 1994. Commemorations: The Politics of National Identity. Princeton: Princeton University Press, pp. 3-24, 41-57.
  • Καραΐσκου Β. 2013. Χρήσεις και Καταχρήσεις του Πολιτισμού: Ελλάδα 1974-2010. Θεσσαλονίκη: University Studio Press, σσ. 194-203, 205-216.
  • Χαμηλάκης, Γ. 2012. Το Έθνος και τα Ερείπιά του. Αρχαιότητα, αρχαιολογία και το εθνικό φαντασιακό στην Ελλάδα. (Ν. Καλαϊτζής μτφ.). Αθήνα: Εκδόσεις του 21ου Αιώνα, σσ. 25-50, 59-81, 233-270
  • Foucault, M. 1996. “The Subject and Power”, Critical Inquiry 8(4): σσ. 777-795.
  • Cronin, C, 1996. “Bourdieu and Foucault on power and modernity”, Philosophy & Social Criticism 22(6): 55-85.
  • Δερμεντζόπουλος, Χ. & Σπυριδάκης, Μ. (επιμ.), Ανθρωπολογία, κουλτούρα και πολιτική. Αθήνα: Μεταίχμιο, σσ. 73-110.
  • Lears, T. J., 1985. “The Concept of Cultural Hegemony: Problems and Possibilities”, The American Historical Review 90(3): σσ. 567-593.
  • Ζορμπά, Μ. χ.χ. «Ηγεμονία και μετα-ηγεμονία στις πολιτισμικές σπουδές. Θεωρητική και πολιτική διαδρομή της Γκραμσιανής έννοιας». Διαθέσιμο στο: http://mzorba.gr/2005-2006/92.igemonia.htm
  • Καμπουρίδης, Χ. 1984. «Αναζητώντας την αισθητική  εγκυρότητα: Το κιτς και το κριτήριο του  γούστου στη βιομηχανική κοινωνία». Στο: Κάτι το Ωραίον. Μια περιήγηση στην νεοελληνική κακογουστιά. Αθήνα: Εκδόσεις Πολύτυπο - Οι φίλοι του περιοδικού ΑΝΤΙ, σσ. 19-31.
  • Dorfles, Gillo, 1969. Kitsch: The world of bad taste. New York: Universe Books, pp. 14-35, 113-115.
  • Bell, D. 1999. Ο Πολιτισμός της Μεταβιομηχανικής Δύσης (μετάφραση: Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος). Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη, σσ. 65-75, 78-86.
  • Riout, D, 2014. “Kitsch”. In B. Cassin (επιμ.), Dictionary of Untranslatables: A Philosophical Lexicon. Princeton, NJ: Princeton University Press, pp. 538-539.
  • Bourdieu, P. 1996. Distinction. A Social Critique of the Judgement of Taste. (Richard Nice, trans.). London: Routledge, pp. 28-35, 39-44, 85-92, 226-241, 244-256,283-295, 373-387, 390-405.
  • Ζιώγας, Γ., Καραμπίνης, Λ., Σταυρακάκης, Γ., Χριστόπουλος, Δ. (επιμ.),  2008. Όψεις λογοκρισίας στην Ελλάδα. Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη, σσ. 15-22, 91-96, 104-118, 147-157, 167-176..
  • Καυταντζόγου, Ρ.Λ. 2001. Στη Σκιά του Ιερού Βράχου: Τόπος και Μνήμη στα Αναφιώτικα. Αθήνα: Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σσ. 46-67.
  • Graham, Β., Ashworth, G.J., Tunbridge, J.E. 2000. A Geography of Heritage: Power, Culture & Economy. London: Arnold, pp. 11-26, 29-54.
  • Faircough, G., Harrison, R., Jameson Jnr., J.H., Schofield, J. (επιμ.). 2008. The Heritage Reader. London & New York: Routledge, σσ. 177-190, 274-293.
  • Hamilakis, Y. & Yalouri, E. 1999. “Sacralising the past: Cults of archaeology in modern Greece”. Archaeological Dialogues 6 (2), σσ. 115-135.
  • Yalouri, E. 2001. The Acropolis: Global Fame, Local Claim. Oxford & New York: Berg, pp. 34-37, 58-63, 107-127, 142-147, 183-186.
  • Smith, L. 2006. Uses of Heritage. London & New York: Routledge, σσ. . 29-42.
  • Gathercole, P., & Lowenthal, D. (επιμ.). 1990. The Politics of the Past. London & New York: Routledge, σσ. 302-314.
  • Latour, B. & Weibel, P. (επιμ.). 2002. Iconoclash: Image Wars in Science, Religion and Art. Cambridge, MA: The MIT Press, σσ. 14–38.
  • Holtorf, Cornelius, 2006. “Can less be more? Heritage in the age of terrorism”. Public Archaeology 5(2): 101-109.
  • Waterton, E., & Watson, S. (επιμ.). 2015. The Palgrave Handbook of Contemporary Heritage Research. Basingstoke & New York: Palgrave McMillan, σσ. 281-296.
  • Harrison, R. 2013. Heritage: Critical approaches. London & New York: Routledge, pp. 170-192.
  • Harmansah, Ö. 2015. “ISIS, Heritage, and the Spectacles of Destruction in the Global Media”. Near Eastern Archaeology 78(3), Special Issue: The Cultural Heritage Crisis in the Middle East, pp. 170-177.

Β. Συμπληρωματική βιβλιογραφία
  • Levi-Strauss, C., 2003. Φυλή και Ιστορία. Φυλή και Πολιτισμός. Αθήνα: Πατάκης, σσ. 29-43.
  • Βαρτζιώτη, “Η λέξη πολιτισμός και η σημασία της”, Ελληνικά 55.2 (2005), σελ. 261-273.
  • Μπουμπάρης Ν. 2006. “Εισαγωγή”. Στο Smith, P., Πολιτισμική θεωρία. Αθήνα: Κριτική, σελ. 25-31.
  • Storey, J. (ed). 2001. Cultural Theory and Popular Culture: A Reader. London: Prentice Hall, 2nd edition, pp. 1-16.
  • Duncan, C. 1993. The Aesthetics of Power: Essays in Critical Art History. Cambridge: Cambridge University Press, pp. 169-188.
  • Brubaker R. & Cooper F. 2000. “Beyond ‘Identity’”, Theory and Society, 29 (1), pp. 1-47.
  • Gellner E. 1992. Έθνη και Εθνικισμός. Αθήνα: Αλεξάνδρεια, σελ. 102-111.
  • Kohn H. 1950. “Romanticism and the Rise of German Nationalism”, The Review of Politics, 12 (4), pp. 443-472.
  • Takei M. 1998, “Collective memory as the key to national and ethnic identity: The case of Cambodia”, Nationalism and Ethnic Politics, 4 (3), pp. 59-78.
  • Hamilakis Y. 2000. “No laughing matter: Antiquity in Greek political cartoons”, Pubic Archaeology 1 (1), pp. 57-72.
  • Τζιόβας Δ. 2006. Οι Μεταμορφώσεις του Εθνισμού και το Ιδεολόγημα της Ελληνικότητας στο Μεσοπόλεμο. Αθήνα: Οδυσσέας, σσ. 95-112.
  • Μυκονιάτης, Η. (Απρίλιος - Ιούνιος 1996). «Τα ηρώα των Βαλκανικών Πολέμων. Εθνικισμός και πολιτιστική ενότητα», Αρχαιολογία & Τέχνες 59, σσ. 75-82.
  • Μαγριπλής, Δ.Γ. (επιμ.). 2011. Πολιτισμός & Διαφορετικότητα. Εμείς και οι ‘Αλλοι. Αθήνα: Αντώνιος Σταμούλης, σσ. 171-212.
  • Κατάλογος έκθεσης Μεταμορφώσεις του Μοντέρνου. Η Ελληνική Εμπειρία. Αθήνα: Εθνική Πινακοθήκη- Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου, 1992, σσ. 313-316, 337-338, 346-348, 386-393, .
  • Βλάχος, Δ. (Μάιος 2002). «Η νεοελληνική ταυτότητα μεταξύ αισθητικής και ιδεολογίας», Ίνδικτος, 16, σσ. 131-169.
  • Δασκαλοθανάσης, Ν. (επιμ.). 2008. Προσεγγίσεις της καλλιτεχνικής δημιουργίας από την Αναγέννηση έως τις μέρες μας. Αθήνα: Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, τομέας Θεωρητικών & εκδ. Νεφέλη, σσ. 233-238.
  • Κουνενάκη, Π. (16 Οκτωβρίου 1994). «Ο Έλλην Δημιουργός Δημήτρης Πικιώνης». Η Καθημερινή Επτά Ημέρες, σσ. 2-23.
  • Burchell, G., Gordon, C., & Miller, P. (επιμ.). 1991. The Foucault effect: studies in governmentality. Chicago, IL: University of Chicago Press, pp. 87–104.
  • Rabinow, P. (επιμ.), The Foucault Reader. New York: Pantheon Books, pp. 373-380.
  • Edgar, A. & Sedgwick, P. 2002. Cultural theory: the key thinkers. London & New York: Routledge, pp. 30-32, 71-76, 86-88.
  • Greenberg, C. 2007. Τέχνη και Πολιτισμός: Δοκίμια κριτικής (μετάφραση-επιμέλεια: Δημήτρης Δασκαλοθανάσης). Αθηνα: Εκδόσεις Νεφέλη, σσ. 29-57.
  • Κοκκινίδου, Δ. 2005. Παρελθόν και εξουσία: Όψεις της αρχαιολογίας στην ελληνική κοινωνία και εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Βάνιας, σσ. 42-72.
  • Lowenthal, D. 1998. The Heritage Crusade and the Spoils of History. Cambridge: Cambridge University Press, pp. 227-250.
  • Galaty, M.L., and Watkinson C. (eds), 2004. Archaeology Under Dictatorship. London & New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers, pp. 155-190.
  • Stewart, Ch. 1998. “Who Owns the Rotonda?: Church vs. State in Greece”. Anthropology Today 14(5): pp. 3-9.
  • Plantzos, D. 2012. “The kouros of Keratea: Constructing subaltern pasts in contemporary Greece”, Journal of Social Archaeology 12(2): 220-244.
  • Layton, R., Stone, P.G. & Thomas, J. (επιμ.). 2001. The Destruction and Conservation of Cultural Property. London & New York: Routledge, pp. 1-21.
  • Meskell L. (επιμ.). 1998. Archaeology Under Fire: Nationalism, politics and heritage in the Eastern Mediterranean and Middle East. London & New York: Routledge, pp. 13-43.
  • Sørensen M.L.S., & Viejo-Rose, D. (επιμ.). 2015. War and Cultural Heritage: Biographies of Place. Cambridge: Cambridge University Press, pp. 183-207.
  • Ζορμπά, M. 2014. Πολιτική του Πολιτισμού: Ευρώπη και Ελλάδα στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη..
  • Carmilly-Weinberger, M. 1986. Fear of Art: Censorship and Freedom of Expression in Art. London & New York: Bowker.
  • Freedman, L. 2009. The Offensive Art: Political Satire and Its Censorship around the world from Beerbohm to Borat. Westport, Conn. & London: Praeger.
  • Frank, P. 2015. “A Brief History Of Art Censorship From 1508 to 2014”. The Huffington Post 16/01/2015. Διαθέσιμο στο: http://www.huffingtonpost.com/2015/01/16/art-censorship_n_6465010.html
  • Gamboni, D., 2007. The destruction of art: Iconoclasm and vandalism since the French Revolution. London: Reaktion Books.
  • Stone, P.G. & J. Farchakh-Bajjaly (επιμ.), 2008. The destruction of cultural heritage in Iraq. Woodbridge: The Boydell Press.
  • Meskell, L. (επιμ.), 2006. Η αρχαιολογία στο στόχαστρο: Εθνικισμός, πολιτική και πολιτιστική κληρονομιά στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική.
  • Bourdieu, Pierre, 2013. Η Διάκριση: Κοινωνική κριτική της καλαισθητικής κρίσης (μετάφραση: Κική Καψαμπέλη). Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκης.
Πολιτιστική Πολιτική και Ανάπτυξη

Διδάσκοντες

Τμήματα




Επιστροφή

Δ Τ Τ Π Π Σ spacerheight22 Κ
     
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30