Προγράμματα Σπουδών ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

  Ιστοσελίδα Facebook Π.Σ

Επισκόπηση Θεματικής Ενότητας Σπουδών

Οι Επιστήμες στην Αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο
ΕΛΛ416
15
Στόχοι της Θεματικής Ενότητας (Θ. Ε.) είναι να προσφέρει στους φοιτητές τη δυνατότητα:
  • Να αποκτήσουν μια πανοραμική εικόνα της αρχαίας ελληνικής επιστήμης και της αλληλεπίδρασής της με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία από την αρχαϊκή μέχρι την ελληνιστική περίοδο.
  • Να αποκτήσουν μια εικόνα του προελληνικού τρόπου σκέψης και σημαντικότερων επιτευγμάτων του τα οποία άσκησαν επίδραση στην εξέλιξη της επιστημονικής και φιλοσοφικής σκέψης της αρχαίας Ελλάδος.
  • Να παρακολουθήσουν την πορεία από το αρχαϊκό μυθοπλαστικό τρόπο σκέψης στα πιο εξελιγμένα εξηγητικά μοντέλα της φύσης της ελληνικής φυσικής φιλοσοφίας.
  • Να κατανοήσουν τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχαίας ελληνικής επιστήμης που την διαφοροποιούν από την προελληνική επιστήμη.
  • Να κατανοήσουν τις βασικές μεθόδους και τα σημαντικότερα επιτεύγματα της αρχαίας ελληνικής επιστήμης στο πλαίσιο των φιλοσοφικών συζητήσεων της κλασσικής περιόδου.
  • Να κατανοήσουν το ρόλο της απόδειξης στην ιστορία της αρχαίας ελληνικής επιστήμης, σε αντιδιαστολή με τους πολιτισμούς στους οποίους απουσίαζε η έννοια αυτή.
  • Να κατανοήσουν την μεταστροφή του ερευνητικού προσανατολισμού της αρχαίας ελληνικής επιστήμης σε πιο εφαρμοσμένα προβλήματα κατά την ελληνιστική και τη βυζαντινή περίοδο.
 

Η ύλη της Θ.Ε. είναι κατανεμημένη στις ακόλουθες χρονικές περιόδους:
  • Αρχαϊκή περίοδος. Αρχαίες κοσμογονίες.
  • Κλασική περίοδος. Η γένεση της επιστήμης στην αρχαία Ελλάδα.
  • Ελληνιστική περίοδος. Η ανάπτυξη εφαρμοσμένων τάσεων στην επιστήμη της ελληνιστική περιόδου.
 

Υποχρεωτικά αναγνώσματα:
  • Βιρβιδάκης, Στέλιος & Ιεροδιακόνου, Κατερίνα (επιμ.): Η Ελληνική Φιλοσοφία από την αρχαιότητα έως τον 20ο αιώνα. Αθήνα: ΕΑΠ 2000.
  • Lloyd, G.E.R.: Αρχαία Ελληνική Επιστήμη. Αθήνα: Εκδόσεις Αλεξάνδρεια 1996.
  • Μπασμακόβα, Ιζαμ̟πέλλα Γ.: Ιστορία των Αρχαίων Ελληνικών Μαθηματικών. Αθήνα: Παπασωτηρίου, 2014.
  • van der Waerden, Bartel Leendert. Η Αφύπνιση της Επιστήμης, Απόδοση στα ελληνικά – Επιστημονική επιμέλεια: Γιάννης Χριστιανίδης. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2000.
  • Vernant, Jean-Pierre. Η καταγωγή της ελληνικής σκέψης. Αθήνα: Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
 
Κείμενα για υποχρεωτική μελέτη για το ακαδημαϊκό έτος 2015-2016:
  • Düring, I.: Ο Αριστοτέλης (2 τόμοι). Αθήνα: ΜΙΕΤ 22003.
  • Guthrie, W.K.C.: Οι σοφιστές. Αθήνα: ΜΙΕΤ 1991.
  • Kirk, G.S., Raven, J. E. & Schofield, M.: Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι. Αθήνα: ΜΙΕΤ, 1988.
  • Long, A.A. (επιμ.): Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι. Συναγωγή συστατικών μελετημάτων. Αθήνα: Παπαδήμας 2005.
  • Long, A.A., Η ελληνιστική φιλοσοφία. Στωικοί, Επικούρειοι, Σκεπτικοί. Αθήνα: ΜΙΕΤ 1990.
  • Ross, W.D.: Αριστοτέλης. Αθήνα: ΜΙΕΤ 1991.
  • Snell, B.: Η ανακάλυψη του πνεύματος, Αθήνα: ΜΙΕΤ 1984.
  • Szabó, Árpád. Α̟παρχαί των ελληνικών μαθηματικών, Μετάφραση Α. Τεγοπούλου, Αθήνα: Έκδοσις Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, 1973.
  • Taylor, A.E.: Πλάτων: O άνθρωπος και το έργο του. Αθήνα: M.I.E.T. 1990.
  • Vernant, Jean-Pierre. Μύθος και σκέψη στην αρχαία Ελλάδα. Μέρος Α´ & Β´, Αθήνα: Ζαχαρόπουλος, 1989.
  • Windelband, W. & Heimsoeth, H.: Εγχειρίδιο Ιστορίας της Φιλοσοφίας (3 τόμοι). Αθήνα: ΜΙΕΤ 1991.
  • Βλαστός, Γ.: Πλατωνικές μελέτες. Αθήνα: ΜΙΕΤ 1994.
  • Γκάνταμερ, Χ.-Γκ.: Η απαρχή της φιλοσοφίας. Αθήνα: Πατάκης 2005.
  • Κάλφας, Β.: Φιλοσοφία και επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα. Αθήνα: Πόλις 2005.
  • Μουρελάτος, Α.-Φ.Δ. (επιμ.): Οι Προσωκρατικοί. Συλλογή Κριτικών Δοκιμίων (2 τόμοι). Αθήνα: Εκπαιδευτήρια Κωστέα-Γείτονα 1998.
  • Σκουτερόπουλος, Ν.: Η αρχαία σοφιστική. Τα σωζόμενα αποσπάσματα. Αθήνα: Γνώση 1991.

Αναλυτική περιγραφή:
Η Θεματική Ενότητα ΕΛΛ416 εξετάζει την γένεση και την εξέλιξη της επιστήμης στην αρχαία Ελλάδα και της αλληλεπίδρασής της με τη φιλοσοφία.
Στον πρώτο της κύκλο εξετάζει τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχαϊκής, μυθοπλαστικής εικόνας του κόσμου, όπως αυτή δέσποζε στην αρχαϊκή Ελλάδα και τους προελληνικούς πολιτισμούς. Στον δεύτερο κύκλο εξετάζεται η γένεση της επιστήμης στην κλασσική αρχαιότητα και η μετάβαση από τον μύθο στον Λόγο. Εξετάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της αρχαίας ελληνικής επιστήμης, της φυσικής φιλοσοφίας, της λογικής, κ.α. Στον τρίτο κύκλο εξετάζεται η στροφή που συντελέστηκε στην εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής επιστήμης προς πιο εφαρμοσμένα πεδία έρευνας.
Ιδιαίτερο βάρος δίδεται στην ανάλυση των βασικών πηγών. Η μελέτη της βιβλιογραφίας παραμένει ουσιώδης, αλλά ο ρόλος της είναι επικουρικός.

Γλώσσα διδασκαλίας
Ελληνικά

Μέθοδοι διδασκαλίας:

Καθοδηγούμενη αυτοδιδασκαλία μέσω:
(α) Γραπτών εργασιών, οι οποίες συντείνουν στην κριτική προσέγγιση της ύλης
(β) Δραστηριοτήτων με τη βοήθεια της Πλατφόρμας Σύγχρονης Επικοινωνίας
(γ) Ομαδικών Συμβουλευτικών Συναντήσεων (ΟΣΣ) και τηλεσυναντήσεων.


Τρόποι αξιολόγησης:

Δύο γραπτές εργασίες, και μία εξέταση με την ολοκλήρωση της Θεματικής Ενότητας (Θ.Ε.). 
 
Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό

Διδάσκοντες

Τμήματα




Επιστροφή

Δ Τ Τ Π Π Σ spacerheight22 Κ
             
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30