23/06/2016
Εσωτερικό Ερευνητικό Έργο "Συγκείμενο και Μαθητικές Επιδόσεις σε σχολεία στην Κύπρο: Τα χαρακτηριστικά της σχολικής ηγεσίας, οι ρόλοι και οι στρατηγικές (LEAD COMPASS)"
Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Πέτρος Πασιαρδής
 
Το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα (το οποίο χρηματοδοτείται από το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου), αποσκοπεί στη διερεύνηση του ρόλου του διευθυντή σε σχολεία της Κύπρου με χαμηλές σχολικές επιδόσεις σε συνδυασμό με τη σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού και της κοινότητας από την οποία προέρχονται. Πιο αναλυτικά, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος αναμένεται να εντοπιστούν σχολεία με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις, ενώ έχουν θετικές προϋποθέσεις από το γύρω περιβάλλον (υψηλή κοινωνικό-οικονομική κατάσταση μαθητών και οικογενειών, ορατή συμμετοχή γονέων και της τοπικής κοινότητας στη ζωή του σχολείου) και σχολεία με εμφανώς χαμηλές επιδόσεις με αντίστοιχες αρνητικές προϋποθέσεις (χαμηλή κοινωνικό-οικονομική κατάσταση μαθητών και οικογενειών, ελλιπής συμμετοχή γονέων και τοπικής κοινότητας). Μέσα από τον εντοπισμό των σχολείων με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις (θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις), το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα αισιοδοξεί να εξερευνήσει και να καταγράψει τα χαρακτηριστικά και τις στρατηγικές των διευθυντών, καθώς και να διερευνήσει, ταυτόχρονα, τους λόγους για τους οποίους παρεμποδίζεται η επιτυχία του σχολείου και τα υψηλά ορατά μαθησιακά αποτελέσματα.
 
Ειδικότερα, το ερευνητικό έργο LEAD COMPASS στοχεύει:
 
  1. Να προσδιορίσει και να εξετάσει τα χαρακτηριστικά, τις στρατηγικές και τα πλαίσια της σχολικής ηγεσίας σε σχολεία με χαμηλές σχολικές επιδόσεις με θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις.
 
  1. Να εντοπίσει και να καταγράψει τις ενδεχόμενες στρατηγικές των διευθυντών στη διαδικασία βελτίωσης του σχολικού κλίματος και κατ΄ επέκταση των μαθησιακών αποτελεσμάτων σε σχολεία με χαμηλές σχολικές επιδόσεις.
 
  1. Να διερευνήσει τη βιογραφία και την ταυτότητα των διευθυντών προκειμένου να συλλεχθούν πληροφορίες και στοιχεία με στόχο την διαμόρφωση πρότασης για την ανάπτυξη προγραμμάτων επιμόρφωσης των σχολικών ηγετών.
 
 
Η υλοποίηση των παραπάνω στόχων βασίζεται στην υιοθέτηση ποιοτικών μεθόδων διερεύνησης μέσα από την εξέταση περιπτωσιακών μελετών διευθυντών στη δευτεροβάθμια (γυμνασιακή) εκπαίδευση. Τα ευρήματα θα παρουσιάζουν πολλές και διαφορετικές οπτικές γωνίες στο υπό διερεύνηση θέμα αφού θα συλλεχθούν δεδομένα από ένα μεγάλο εύρος εμπλεκόμενων στη σχολική μονάδα: 1) τους διευθυντές 2) τους εκπαιδευτικούς και 3) τους μαθητές. Τα δεδομένα θα συλλεχθούν μέσα από ημι-δομημένες συνεντεύξεις χρησιμοποιώντας πρωτόκολλα συλλογής δεδομένων τα οποία θα αναπτυχθούν ειδικά για το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα. Αρχικά, θα διενεργηθεί εκτενής βιβλιογραφική ανασκόπηση σε σχέση με την υφιστάμενη γνώση στα σχολεία με εμφανώς χαμηλές επιδόσεις καθώς, επίσης, και το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει ο διευθυντής σε μία σχολική μονάδα. Στη συνέχεια, με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία, θα σχεδιαστούν και θα εγκυροποιηθούν τα ερευνητικά εργαλεία, ενώ ακολούθως θα γίνει η συλλογή και η ανάλυση των δεδομένων. Όσον αφορά στη διαδικασία επιλογής των σχολείων, αυτή θα βασίζεται σε συγκεκριμένα κριτήρια, ενώ τα αποτελέσματα θα διαχυθούν μέσα από δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά (τόσο στην Ελληνική όσο και στην Αγγλική γλώσσα), καθώς και μέσα από παρουσιάσεις σε διάφορα επιστημονικά συνέδρια. Τέλος, επιχειρείται προσπάθεια διασύνδεσης του ερευνητικού έργου LEAD COMPASS με άλλα ερευνητικά προγράμματα όπως το Διεθνές Πρόγραμμα Επιτυχημένης Σχολικής Ηγεσίας/ International Successful School Principalship Project (ISSPP), στην προσπάθεια σύγκρισης σχολικών μονάδων με χαμηλές σχολικές επιδόσεις σε διάφορα συγκείμενα (κυρίως στην Ελλάδα, την Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο).
 
Η συγκεκριμένη έρευνα περιλαμβάνει ένα αριθμό πλεονεκτημάτων τα οποία αφορούν στην εμβάθυνση της κατανόησης του ρόλου που διαδραματίζει η σχολική ηγεσία καθώς και στην κατανόηση των βασικών ρουτινών του σχολείου (δομή του σχολείου, εκπαιδευτικοί και μαθητές, γονεϊκή συμμετοχή, σχέσεις με τοπική κοινότητα) με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις. Ειδικότερα, η παρούσα έρευνα επιχειρεί να αποκαλύψει τις προσπάθειες και τις στρατηγικές των διευθυντών όσον αφορά στην προώθηση και βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, σε ένα περιβάλλον με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις. Εκτός από τα παραπάνω, επιδιώκεται και η διερεύνηση της βιογραφίας και της ταυτότητας των διευθυντών, σε μια προσπάθεια εξεύρεσης επιστημονικών πληροφοριών για την ανάπτυξη καλύτερων και σύγχρονων προγραμμάτων επιμόρφωσης και επαγγελματικής ανάπτυξης των σχολικών ηγετών τους μέλλοντος. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι πέρα από τη διερεύνηση σχολείων με χαμηλές σχολικές επιδόσεις, αναμένεται να επιλεγούν σχολεία που διακρίνονται για τις εμφανώς υψηλές επιδόσεις τους (θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις), σε μια προσπάθεια σύγκρισης των παραπάνω σχολείων με σχολεία που παρουσιάζουν εμφανώς χαμηλές επιδόσεις.
 
Σε γενικές γραμμές, το ερευνητικό πρόγραμμα θα συμβάλει στην προώθηση της θεωρίας και της πρακτικής σε ένα νέο, σχετικά, ερευνητικό πεδίο που σχετίζεται με τη σχολική βελτίωση και αποτελεσματικότητα σε σχολεία με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις. Ειδικότερα, η ανάληψη διεξαγωγής του συγκεκριμένου ερευνητικού έργου είναι σημαντική τόσο για θεωρητικούς όσο και για πρακτικούς λόγους. Από θεωρητικής απόψεως, αναμένουμε ότι τα ευρήματα θα παρέχουν πληροφορίες για την πιθανή επίδραση του διευθυντή, μέσα από τον εντοπισμό συγκεκριμένων χαρακτηριστικών και στρατηγικών, στη βελτίωση των σχολείων με εμφανώς χαμηλές σχολικές επιδόσεις (θετικές και αρνητικές προϋποθέσεις), αποκαλύπτοντας, παράλληλα, τους λόγους που επηρεάζουν την επιτυχία του σχολείου και τα εμφανώς υψηλά ορατά μαθησιακά αποτελέσματα. Από πρακτικής απόψεως, αναμένουμε ότι τα ευρήματα τα οποία θα προκύψουν, θα περιλαμβάνουν μια σειρά από οφέλη που σχετίζονται με την ακαδημαϊκή κοινότητα, τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για την εκπαίδευση, τα σχολεία και άλλων συντελεστών και ειδικότερα στην προσπάθεια σχεδιασμού κατάλληλων προγραμμάτων κατάρτισης για ηγέτες σχολείων, τα οποία θα στηρίζονται σε ερευνητικά δεδομένα. Τέλος, αναμένεται ότι οι διευθυντές, οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές, οι οποίοι θα συμμετέχουν στην έρευνα, θα ωφεληθούν μέσα από τη συμμετοχή τους σε μια διαδικασία αναστοχασμού στα πλαίσια της σχολικής μονάδας στην οποία ανήκουν.
 
 
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ:
 
Univ.- Prof. Dr. Stefan Brauckmann
Full Professor for Quality Development and and Quality Assurance in Education
Alpen-Adria-Universität Klagenfurt
Institut für Unterrichts- und Schulentwicklung (IUS)
Sterneckstraße 15
9010 Klagenfurt
Μεγένθυση γραμματοσειράς dΣμίκρυνση γραμματοσειράς